class 10 th science electricity Example 12.2 in hindi
рдЙрджрд╣ाрд░рдг 12.2 12V рд╡िрднрд╡ांрддрд░ рдХे рджो рдмिंрджुрдУं рдХे рдмीрдЪ 2 C рдЖрд╡ेрд╢ рдХो рд▓े рдЬाрдиे рдоें рдХिрддрдиा рдХाрд░्рдп рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै ?
рд╣рд▓ :- рд╡िрднрд╡ांрддрд░ V=12 рд╡ोрд▓्рдЯ рдХे рджो рдмिंрджुрдУं рдХे рдмीрдЪ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рдЖрд╡ेрд╢ рдХा рдкрд░िрдоाрдг Q = 2 рдХुрд▓ॉрдо рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЖрд╡ेрд╢ рдХो рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рдХाрд░्рдп
W=VQ
W= 12V×2 C
W= 24 J
class 10 th science electricity Example 12.3 in hindi
рдЙрджрд╣ाрд░рдг 12.3 (a) рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡िрдж्рдпुрдд рдмрд▓्рдм рдХे рддंрддु рдХा рдк्рд░рддिрд░ोрдз 1200 рд╣ै рддो рдпрд╣ рдмрд▓्рдм 220 V рд╕्рд░ोрдд рд╕े рдХिрддрдиी рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा рд▓ेрдЧा ? (b) рдпрджि рдХिрд╕ी рд╡िрдж्рдпुрдд рд╣ीрдЯрд░ рдХी рдХुंрдбрд▓ी рдХा рдк्рд░рддिрд░ोрдз 100 рд╣ै рддो рдпрд╣ рд╡िрдж्рдпुрдд рд╣ीрдЯрд░ 220 V рд╕्рд░ोрдд्рд░ рд╕े рдХिрддрдиी рдзाрд░ा рд▓ेрдЧा ?
рд╣рд▓ :- (a) рд╣рдоें рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै V=220 V
рддрдеा R = 1200 ╬й
рдЕрддः рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा I = V/R = 220 V/1200 ╬й =0. 18 A
(b) рд╣рдоें рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै V =220 V
рддрдеा R=100
рдЕрддः рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा I = V/R = 220 V/100 ╬й =2.2
class 10 th science electricity Example 12.4 in hindi
рдЙрджрд╣ाрд░рдг 12.4 рдЬрдм рдХोрдИ рд╡िрдж्рдпुрдд рд╣ीрдЯрд░ рд╕्рд░ोрдд рд╕े 4 A рд╡िрдж्рдпुрдд् рдзाрд░ा рд▓ेрддा рд╣ै рддрдм рдЙрд╕рдХे рдЯрд░्рдоिрдирд▓ों рдХे рдмीрдЪ рд╡िрднрд╡ांрддрд░ 60 V рд╣ै। рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╡िрдж्рдпुрдд рд╣ीрдЯрд░ рдХिрддрдиी рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा рд▓ेрдЧा рдЬрдм рд╡िрднрд╡ांрддрд░ рдХो 120 рддрдХ рдмреЭा рджिрдпा рдЬाрдП ?
рд╣рд▓ :- рд╣рдоें рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рд╡िрднрд╡ांрддрд░ V =60 V
рддрдеा рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा I=4 A
рдУрдо рдХे рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ , R = V/I
= 60 V /4 A
=15 ╬й
рдЬрдм рд╡िрднрд╡ांрддрд░ рдмреЭाрдХрд░ 120 V рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддрдм рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा I=V/R
= 120V /15╬й
=8 A
рдЕрд░्рдеाрдд, рддрдм рд╣ीрдЯрд░ рд╕े рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╡िрдж्рдпुрдд рдзाрд░ा рдХा рдоाрди 8 Aрд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдЙрджрд╣ाрд░рдг 12.5 рдХिрд╕ी рдзाрддु рдХे 1 m рд▓ंрдмे рддाрд░ рдХा 20 °C рдкрд░ рд╡ैрдж्рдпुрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдз 26 ╬й рд╣ै। рдпрджि рддाрд░ рдХा рд╡्рдпाрд╕ 0.3 mm рд╣ै,рддो рдЗрд╕ рддाрдк рдкрд░ рдзाрддु рдХी рд╡ैрдж्рдпुрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХрддा рдХ्рдпा рд╣ै ?рд╕ाрд░рдгी 12.2 рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे рддाрд░ рдХे рдкрджाрд░्рде рдХी рднрд╡िрд╖्рдпрд╡ाрдгी рдХीрдЬिрдП।
рд╣рд▓ :- рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рддाрд░ рдХा рдк्рд░рддिрд░ोрдз R=26 ╬й
рд╡्рдпाрд╕ d =0. 3 mm =3 ×10^-4 m ,
рддрдеा рддाрд░ рдХी рд▓ंрдмाрдИ l =1 m
рдЕрддः, рд╕рдоीрдХрд░рдг рдзाрддु рдХे рддाрд░ рдХी рд╡ैрдж्рдпुрдд рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХрддा
╧Б = (RA/l)
= (R╧Аd^2/4l)
=26 ×3.14×(3 ×10^-4 m)^2/(1m)
= 1.84×10^-4 ╬й m
рдЙрджрд╣ाрд░рдг 12.6 4 ╬й рдк्рд░рддिрд░ोрдз рдХे рдХिрд╕ी рддाрд░ рдХी рдоोрдЯाрдИ рджोрдЧुрдиी рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै। рддाрд░ рдХा рдирдпा рдк्рд░рддिрд░ोрдз рдкрд░िрдХрд▓िрдд рдХीрдЬिрдП।
рд╣рд▓ :- рд╣рдоें рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै R=4 ╬й
рдорддрд▓рдм R= (╧Бl/A)
рдЬрдм рддाрд░ рдХी рдоोрдЯाрдИ рджोрдЧुрдиी рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдЖрдзी рд░рд╣ рдЬाрддी рд╣ै рддрдеा рддाрд░ рдХी рдЕрдиुрдк्рд░рд╕्рде рдХाрдЯ рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рджोрдЧुрдиा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрд░्рдеाрдд рд▓ंрдмाрдИ l рддрдеा рдЕрдиुрдк्рд░рд╕्рде рдХाрдЯ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ 2 A рдХे рддाрд░ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
рдЪूँрдХि рд╣рдо рдЬाрдирддे рд╣ै
R1 = ╧Бl/(2×2A)
R1 = (1/4)(╧Бl/A)
рдпрд╣ाँ рддाрд░ рдХा рди्рдп рдк्рд░рддिрд░ोрдз рд╣ै।
R1 = (1/4)×R
рдЕрддः R1 = (1/4)×4 ╬й
=1 ╬й

